ūüéôÔłŹ Perspective genomineerd als Data & Insights bureau van het jaar 2023!

Design voor het publieke domein

11/07/2023 Public Design, Public Design Wiel

Business Design, Design Research, Service Design, Design Thinking, UX Design… alles lijkt tegenwoordig¬†wel ‘design’ te zijn. En het is soms lastig om door alle design-bomen het bos te zien.¬†Toch gooien we er nog eentje in de mix: Public Design.

Waarom? Heel simpel. Steeds meer (semi-)overheidsorganisaties zien de meerwaarde van design denken. En uit de behoefte om deze aanpak ook binnen het publieke domein toe te passen komt Public Design voort. In deze blog vertellen we je waarom deze public variant nodig is én wat je eraan hebt (en ja, óók als je niet binnen dit domein werkzaam bent).

Dus, wat is Public Design?

Laten we beginnen bij de definitie van Public Design. Heel simpel gezegd is Public Design het toepassen van design denken op vraagstukken van de (Rijks)overheid.¬†Waarom heb je dan niet voldoende aan ‘gewoon’ Design Thinking vraag je je misschien af? En inderdaad,¬†de twee methodes hebben veel gemeen.¬†Toch bleek in de praktijk dat uitdagingen in het publieke domein een eigen aanpak vragen. Voornamelijk in de beginfase is er meer tijd en aandacht nodig. Dat heeft verschillende redenen:

  • Het stakeholderveld is breder dan de eigen organisatie waardoor er (soms) verschillende belangen¬†binnen een team zijn. Public Design richt zich¬†daarom sterker op het betrekken van alle stakeholders.
  • De uitdagingen in het publieke domein¬†zijn vaak erg complex. Zo ligt de focus niet op √©√©n klantrelatie, maar op een grote groep burgers. Het kost tijd om de context compleet te krijgen.
  • Bij teams binnen de¬†(Rijks)overheid bestaan er kaders en randvoorwaarden waar aan voldaan moeten worden. Dit heeft effect op de mogelijke oplossingen.
  • Vaak is de bestaande manier van werken binnen de (Rijks)overheid anders en moet er even ‘geschakeld’ worden bij de introductie van een nieuwe aanpak. Met Public Design wordt er meer tijd besteedt aan het meenemen van teams en is er onder andere ruimte om interne weerstand en barri√®res te doorbreken.

Het Public Design Wiel

We hebben samen met het Ministerie van Algemene Zaken een stapsgewijze aanpak ontwikkeld om dat design denken beter toe te kunnen passen in het publieke domein: het Public Design Wiel. Het Wiel is een concrete aanpak gebaseerd op Design Thinking en toegespitst op het publieke domein. Het draait om de vijf basisprincipes van Public Design: de mens centraal, co-creatief, iteratief, toetsen van tastbare concepten en product/dienst in context.

En waar er in het begin nog weleens wat¬†weerstand was (“Dat is te duur en kost teveel tijd!”, “Waar moet ik beginnen?”, “Praten met burgers is spannend.”), merken teams dat Public Design en werken aan de hand van het Wiel¬†juist veel oplevert:

  • Vergroten empathisch vermogen
  • Meer vertrouwen en breder gedragen oplossingsrichtingen
  • Gedeeld beeld
  • Meer samenwerking en reductie doorlooptijden
  • Nieuwe idee√ęn
  • Oplossingen die aansluiten bij behoeften

Deze aanpak is inmiddels al vaak met succes gebruikt door partijen binnen het publieke domein, bijvoorbeeld bij vraagstukken rondom de gaswinning in Groningen, het keuzeproces bij zorgverzekeringen en specifieke voorzieningen voor studenten. En nadat teams het traject hebben doorlopen zijn ze erg enthousiast over Public Design: “Er zaten veel mensen aan tafel. En we hebben ook echt gebruik gemaakt van ieders kennis. Top!”,¬†“De enorme vaart van het proces is me bijgebleven. Gaaf dat je in zo’n korte tijd echt een resultaat hebt. Dat gebeurt namelijk niet altijd bij de overheid.”,¬†“Ik was eerst sceptisch, maar deze manier van werken werkt echt!”¬†

Public Design in de praktijk

 

Specifieke voorzieningen voor studenten
Er zijn allerlei situaties waarin studenten een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld omdat ze mantelzorger zijn of een beperking hebben. Daar zijn veel voorzieningen voor, maar het gebruik en de bekendheid ervan was beperkt. Met behulp van het Public Design Wiel hebben we achterhaald waar dat precies aan lag en wat mogelijke oplossingen zijn.

  1. Ambitie: De eerste fase bestond uit een sessie met een multidisciplinair team bestaande uit acht verschillende organisaties (waaronder DUO en ministerie van OCW) om de designvraag te formuleren: hoe kunnen we ervoor zorgen dat studenten meer gebruik maken van voorzieningen waar zij recht toe hebben?
  2. Empatisch onderzoek: Vervolgens zijn inzichten opgehaald bij (aankomende) studenten met een ondersteuningsvraag en experts. Daaruit bleek: naast een gebrek aan bekendheid en vindbaarheid, bleken ook het aangesproken voelen, geen mentale drempels ervaren, het kunnen doen van een soepele aanvraag en het hebben van een vangnet van belang te zijn.
  3. (Her)definitie: In een sessie met het multidisciplinaire team is op basis van de gesprekken een selectie gemaakt van de belangrijkste behoeften. Op basis van de gekozen behoeften zijn oplossingen bedacht.
  4. Idee√ęngeneratie: Die oplossingen zijn verder uitgewerkt. In dit project waren er meerdere oplossingen die de studenten herhaaldelijk op verschillende plaatsen tegen kunnen komen. Zo worden de drempels beetje bij beetje weggenomen. Alle oplossingen zijn direct voorgelegd tijdens co-creatiesessies en interviews.
  5. Tastbaar concept: De oplossingen zijn omgezet in prototypes, zoals¬†websitepagina’s, banners en posters (zie hierboven).
  6. Test & evaluatie: Ten slotte zijn er meerdere gesprekken gevoerd met studenten om de prototypes te testen. Tijdens de laatste sessie met het multidisciplinaire team werden de resultaten besproken en vervolgstappen bepaald.

En het resultaat? Te veel om op te noemen! Maar als mooi voorbeeld hebben de websites van MBO toegankelijk en HO toegankelijk een nieuw jasje gekregen. Het taalgebruik en opmaak past beter bij de doelgroep. Zo staat de ’test’ prominenter in beeld. Al met al hoeven (aankomend) studenten niet meer¬†zelf door pagina’s te scrollen om te zien voor welke voorzieningen ze in aanmerking komen. Drempelverlagend dus!

Meer weten? 

 

  • Hier op onze website vind je meer informatie over Public Design. Daar kun je ook de Public Design Handreiking downloaden die we met Dienst Publiek en Communicatie (DPC) geschreven hebben. Je krijgt zowel een stap voor stap uitleg hoe je een Public Design project aan moet pakken als canvassen die je helpen tijdens het project.
  • Ook staat de publicatie van het hierboven beschreven¬†project over de voorzieningen voor studenten online. Daar kun je in meer detail lezen hoe een Public Design project opgebouwd is.¬†Ook¬†rondom de projecten die we eerder hebben gedaan, zoals¬†de gaswinning in Groningen en keuzeproces bij zorgverzekeringen kun je interessante informatie vinden.
  • En niet te vergeten:¬†onze Public Design Mastercourse. In deze training¬†leer je zelf hoe je Public Design in jouw organisatie kan toepassen. Zeker een aanrader (al zeggen we het zelf ūüėČ).
  • Heb je nog andere vragen waar je antwoord op wilt? Of wil je meer informatie over de Public Design Mastercourse?¬†Plan een afspraak in bij Annefleur. Zij kan al jouw vragen over Public Design beantwoorden.

Contact

Kunnen we je ergens mee helpen? Wil je vrijblijvend sparren of gewoon iets meer weten over onze aanpak? Bel ons op 020-7774071 of plan een kennismaking (15 min call) met ons in. Je kunt ons natuurlijk ook een mail sturen.